|
تقدیم می شود به " راهبه/ایتالیا ایتالیا "
«سینما پارادیزو» ساخته "جوزپه تورناتوره" شاید کمتر کسی این فیلم را ندیده باشد! و از آن خاطره نداشته باشد، حتی تماشاگران عادی سینما و یا کسانی که به طور جدی سینما را دنبال نمی کنند این فیلم را دوست دارند! سینما پارادیزو از آن نوع فیلم های نادری ست که می شود به آن نگاه کرد و عاشق سینما شد! همانطور که خیلی ها را عاشق سینما کرد! براستی چه فیلمی می تواند مانند سینما پارادیزو، با این باشکوهی ادای دین ی باشد به تمام لحظه لحظه سینما... زنده باد سینما، زنده باد جوزپه تورناتوره، زنده باد سینما پارادیزو، زنده باد ایتالیا ایتالیا...
سینما پارادیزو، اثری ست پر از صحنه های به یادماندنی و تماشایی که انتخاب یکی از آنها به عنوان بهترن، کار آسان ی نیست! اما خب برای این مطلب یکی از صحنه های خوب و به نظرم شاهکار فیلم را انتخاب کردم که خودم به شخصه خیلی دوستش دارم و بارها آن را دیده ام و می بینم! که تقدیم می شود به، راهبه ی عزیز...
در یکی از فصل های فیلم، در شب ی به یادماندی، سینما پارادیزو، "آلفردو" و "توتو"، لحظات شلوغی را سپری می کنند! فیلم ی کمدی در سینما پارادیزو، در حال پخش است، صندلی خالی دیده نمی شود و صدای خنده در فضای سینما پخش شده است! در بیرون از سینما جمعیتی در حال فریاد زدن هستند و از اینکه موفق نشده اند وارد سینما شوند و فیلم را ببیند ناراحت هستند! مردم که ساعاتی ست معطل شده اند و جایی برای نشستن و تماشای فیلم ندارند، توسط مسئولین سینما، بیرون انداخته می شوند و درب سینماپارادیزو به روی شان بسته می شود!
در همین لحظه، صدای فریاد مردم، توجه آلفردو و توتو را به خود جلب می کند، آلفردو و توتو به طرف پنجره می روند و جمعیت با دیدن آلفردو از او می خواهند که برایشان کاری انجام بدهد تا بتوانند فیلم را ببینند! اما آلفرو ابتدا به آنها می گوید که نمی تواند برایشان کاری انجام دهد و سپس این دیالوگ ها را می شنویم:
آلفردو: این جمعیت نمی خوان یه کمی فکر کنند! نمی دونن چکار میخوان بکنند! (این جمله رو یه نویسنده بزرگ با خشم مطرح کرد)
آلفردو: نظرت چیه که به این دیوونه های کم عقل فیلم رو نشون بدیم؟
توتو: ای کاش می شد! آخه چجوری؟ میشه نشون بدی؟!
آلفرو: می بینم تو هم نمی خوای حرف های منو باور کنی! اینا همه عقلشون به چشمشونه! . حالا بیا بریم...
در این لحظه، آلفرو تصویر را آرام آرام به سمت پنجره و سپس به بیرون می برد...
(توتو، هم آرام آرام تصویر را نگاه می کند که به طرف پنجره می رود)
آلفردو: توتو، برو از پنجره بیرون رو نگاه کن...!
(توتو به طرف پنجره می رود و بیرون را نگاه می کند)
مردم با دیدن تصویر فیلم بر روی دیوار خانه ای که روبروی سینما پارادیزو است ، شگفت زده می شوند و همه به طرف آن می دوند تا فیلم را ببینند...!
توتو: آفرین آلفردو، آفرین آلفردو...
مردم: آفرین آلفردو، آفرین آلفرو...
و در این لحظه مرد ی که صاحب آن خانه است که تصویر بر روی آن افتاده با شنیدن صدای مردم، بیرون می آید و می گوید:
چه خبر شده! چی شده؟... آها، سینما اینجاست!
|
آمد. «کلر» قبل از اينکه به فيلمسازي روي بياورد بهکار نويسندگي، خبرنگاري و بعد بازيگري مشغول بود. فيلمهاي «زنبق زندگي»1921 و «يتيم»1922 از جمله فيلمهايي بودند که «کلر» در آنها به ايفاي نقش پرداخت. سپس «کلر» در ادامه فعاليتهاي خود علاوه بر بازيگري، به تماشاي فيلمها و مطالعه سينما پرداخت تا اينکه در سال 1922، به عنوان دستيار کارگردان در فيلمي به نام «ناقوسهاي نيمهشب» حضور يافت و همين امر موجب شد تا توجه او به سينما بيشتر جلب شود و نقطه شروعي باشد براي اولين فيلمش «پاريس در خواب» که در سال 1924 موفق به ساختن آن شد. «رنه کلر» جزو آن دسته از فيلمسازاني بود که کارش را در آغاز دهه 1920 و در اوج دوران سينماي صامت شروع کرد. در اين دوران، آثاري همچون «آنتراکت» 1924، «کلاه حصيري ايتاليايي» 1927 و «دو کمرو» 1928، «کلر» را به عنوان يک کارگردان موفق و مطرح تثبيت کرده بود. «کلر» پس از سپري كردن يک دهه موفق در سينما در سال 1930 نخستين فيلم ناطق خود، «زير بامهاي پاريس» را ساخت. اين فيلم داستان سادهاي دارد: سه مرد به نامهاي «آلبر» خوانندهاي خياباني، «لويي» دوست آلبر و «فرد» يک گنگستر به يک زن بهنام «پولا» علاقهمند ميشوند. در اين ميان رقابتي بين اين سه مرد براي تصاحب «پولا» شكل ميگيرد. ابتدا «پولا» به «آلبر» توجه نشان ميدهد اما زماني که «آلبر» طي يک اتفاق بيگناه به زندان ميافتد، «پولا» در غياب او به «لويي» دل ميبندد... اين داستان ساده در دل کوچهپسکوچههاي پاريس با نگاهي طنز و معصومانه در کنار آدمهايش - خوانندههاي دورهگرد، مغازهدارها، دزدها و پليسها شکل ميگيرد. «کلر» فيلماش را با نشان دادن نمايي از «بامهاي پاريس» آغاز ميکند، سپس دوربين با حرکتي آرام به «زير بامها» ميرود و در خيابان به راه ميافتد تا به عدهاي نزديک ميشود که دور يک خواننده دورهگرد «آلبر» جمع شدهاند. «کلر» قهرمان داستاش را معرفي ميکند. اين روش شروع در واقع ميتواند هم اشارهاي به نام فيلم باشد «زير بامهاي پاريس» و هم تاکيدي بر نقش آواز و موسيقي در فيلم که تا پايان نيز از آن استفاده ميشود؛ به عبارتي ديگر بايد گفت، سرتاسر فيلم را يک ترانه معروف در بر ميگيرد که بارها در طول فيلم شنيده ميشود؛ شايد بتوان اينگونه برداشت کرد که هدف «کلر» از اين کار، توصيف روح زندگي در زير بامهاي پاريس است. همانطور که گفته شد، اين فيلم شروع کار کارگردانش در دوران ناطق است و چون او از يک دوران طلايي پا به يک دوران تازه ميگذارد تا حد زيادي به قواعد آن دوران طلايي پايبند است. «کلر» تا جايي که ميتواند ديالوگها را به کمترين حد کاهش ميدهد و از آن تنها براي انتقال اطلاعات استفاده ميکند در حالي که بيشتر از تصاوير و البته «صداها» استفاده ميکند؛ «کلر» اينجا به خوبي با بهرهگيري از «تحرک دوربين» (حرکت عمودي دوربين در نشان دادن طبقات يک ساختمان) و با استفاده از ترانه و پسزمينه موسيقي بر ديالوگها غلبه ميکند. در فصلي از فيلم، پولا، آلبر و لويي درون کافهاي، در حال گفتوگو هستند؛ ما صداي آنها را نميشنويم اما شاهد گفتوگوي آنها از پشت شيشهاي (به صورت صامت) هستيم. در صحنهاي ديگر از فيلم که بسيار زيبا و موفق از کار درآمده است، (صحنه مشاجره در تاريکي) «آلبر» به خاطر «پولا» با «فرد» گنگستر و دارو دستهاش درگير ميشود - «آلبر» به تنهايي گرفتار ميشود – همزمان با شروع درگيري، يک لکوموتيو از کنار آنها ميگذرد، بخار صحنه را در بر ميگيرد. در اين ميان «لويي» دوست «آلبر» سر ميرسد و با شليک به چراغ روشنايي، صحنه را تاريک ميکند و حالا ما فقط صداها را روي تصويري تاريک ميبينيم (صداي فرياد، زدوخورد و رفتوآمد) که با حالتي طنز و شاعرانه در هم آميخته ميشود؛ اين صحنه بسيار زيبايي است که بر استادي «کلر» بر خلق نوآوريها، مهر تاييد ميزند! به اين نتيجه ميرسيم که فيلم «زير بامهاي پاريس» مجموعهاي از صداها و تصاوير است که از ريتمي هماهنگ و يکدست سرچشمه ميگيرد.
